Kuzulama döneminde temiz bir doğum alanı, düzenli gözlem ve hızlı müdahale imkânı sürü yönetiminin temelidir. Hazırlıklar beklenen doğum döneminden önce tamamlanmalı; barınak, altlık, aydınlatma ve temel ekipman kontrol edilmelidir. Doğum veya kuzu sağlığıyla ilgili acil durumlarda veteriner hekim desteği alın.
Doğum bölmesini temizleyin
Kuzulama bölmesi kuru, cereyansız ancak havalandırılmış olmalı; altlık temiz ve rahat yatmaya uygun tutulmalıdır. Her doğumdan sonra kirli materyal uzaklaştırılmalı ve bölme yeniden hazırlanmalıdır. Yoğun hayvan trafiği olan alanları doğum yerinden ayırmak, kir taşınmasını azaltmaya yardımcı olur. Zeminin kaymaması ve drenajın yeterli olması da önemlidir.
Malzemeleri önceden hazır edin
Temiz havlu, kuru altlık, kayıt defteri, uygun aydınlatma ve gerektiğinde kullanılacak ekipman kolay erişilebilir yerde bulundurulmalıdır. Ekipmanın temizliği ve saklanması işletmenin biyogüvenlik prosedürlerine göre yapılmalıdır. Eğitimli personel sayısı ve nöbet düzeni doğum döneminden önce planlanırsa gözlem daha tutarlı olur. İlaç veya tedavi malzemeleri veteriner hekimin yönlendirmesi olmadan kullanılmamalıdır.
Gebe koyunları düzenli gözleyin
İştah, hareketlilik, memenin gelişimi, sürüden ayrılma ve yuva yapma benzeri davranışlar izlenebilir. Hayvanları gereksiz yere sık sık taşımak veya rahatsız etmekten kaçının. Beklenen doğum tarihi ve gebelik muayenesi kayıtları doğru tutulmalı; doğum belirtilerindeki değişimler hayvan bazında not edilmelidir. Normal dışı güçlük veya uzun süre ilerlemeyen doğum varsa uzman desteğini geciktirmeyin.
Doğum sonrası kuzu ve anneyi takip edin
Doğumdan sonra kuzunun nefes alması, canlılığı, ayağa kalkma ve emme davranışı gözlenmelidir. Ağız sütü alımının zamanı ve yeterliliği için sürü protokolünü veteriner hekiminizle oluşturun. Anne ile kuzu arasında bağ kurulmasını sağlayacak sakin ve temiz bir ortam sunun. Zayıflık, emme isteksizliği, soğukluk veya solunum güçlüğü görülürse acil veteriner desteği alın.
Hijyen ve bulaşma kontrolü
Birden fazla doğum bölmesi varsa her hayvan arasında altlık yenilenmeli, ekipman uygun şekilde temizlenmelidir. Yeni doğan kuzulara temas öncesi eller ve kullanılan araçlar temiz tutulmalıdır. Hastalık şüphesi olan koyunları sürüden ayırma kararı veteriner hekimle alınmalı, temizlik işlemleri biyogüvenlik planına göre yürütülmelidir.
Kayıt tutarak sezonu değerlendirin
Doğum tarihi, ana numarası, kuzu sayısı, doğum ağırlığı ölçüldüyse değeri, kolostrum gözlemi ve sağlık sorunları kaydedilmelidir. Sezon sonunda zayıf kuzu veya güç doğum oranlarını inceleyip besleme ve barınak planını güncelleyin. İyi hazırlık, gözlem ve profesyonel destek kuzulama döneminin daha düzenli yönetilmesini sağlar.